یکی از پرسش‌هایی که در تنظیم قراردادها با آن مواجه می‌شوم این است که اگر روزی بین طرفین اختلافی ایجاد شد، چگونه باید داور انتخاب شود؟ بسیاری از افراد تصور می‌کنند که تعیین داور را می‌توان به زمان بروز اختلاف موکول کرد، اما تجربه عملی نشان داده است که دقیقاً در همان زمانی که اختلاف شکل می‌گیرد، توافق بر سر انتخاب داور به یکی از دشوارترین موضوعات میان طرفین تبدیل می‌شود.
از منظر حقوقی، راهکارهای مختلفی برای تعیین داور وجود دارد. طرفین می‌توانند در قالب یک صورت‌جلسه یا توافق‌نامه جداگانه، یک داور مرضی‌الطرفین را معرفی کنند. همچنین می‌توان پیش‌بینی کرد که در صورت عدم توافق، هر یک از طرفین با ارسال اظهارنامه، داور اختصاصی خود را تعیین نماید و سپس داوران منتخب نسبت به انتخاب سرداور اقدام کنند. در صورتی که داوران نیز بر سر انتخاب سرداور به توافق نرسند، موضوع می‌تواند برای تعیین سرداور به دادگاه صالح یا مرجع مورد توافق طرفین ارجاع شود.
هرچند این سازوکارها در قانون پیش‌بینی شده‌اند، اما در عمل زمان، هزینه و پیچیدگی‌های بیشتری را به فرآیند حل اختلاف تحمیل می‌کنند. گاهی اختلاف اصلی میان طرفین نه بر سر موضوع قرارداد، بلکه بر سر انتخاب داور یا نحوه تشکیل هیأت داوری شکل می‌گیرد و همین موضوع رسیدگی را ماه‌ها به تأخیر می‌اندازد.
به همین دلیل توصیه می‌شود طرفین از همان زمان انعقاد قرارداد، شخص مشخصی را به‌عنوان داور یا یک نهاد داوری معتبر را به‌عنوان مرجع حل اختلاف تعیین کنند. در چنین حالتی، در صورت بروز اختلاف، مرجع رسیدگی از قبل مشخص است و نیازی به مذاکرات جدید، تبادل اظهارنامه یا مراجعه به دادگاه برای تکمیل فرآیند انتخاب داور وجود نخواهد داشت.
در واقع، تعیین داور در زمان انعقاد قرارداد صرفاً یک بند تشریفاتی نیست؛ بلکه اقدامی پیشگیرانه برای مدیریت اختلافات آینده است. قراردادی که تکلیف مرجع حل اختلاف خود را از ابتدا روشن کرده باشد، در روز اختلاف نیز مسیر شفاف‌تر، سریع‌تر و کم‌هزینه‌تری برای رسیدن به نتیجه خواهد داشت.
دیدگاه‌ها ۰